Kredyty i pożyczanie są tak stare, jak nasza cywilizacja


Kredyty i pożyczanie są tak stare, jak nasza cywilizacja.

Pożyczanie pieniędzy jest z naszą cywilizacją od samych początków istnienia. Chcąc sprawdzić, jak wyglądały kredyty i pożyczki w świecie zamierzchłej starożytności, należy udać się do kraju, który ongiś położony był na dwoma rzekami, czyli Eufratem i Tygrysem i zwał się także, jako żyzny półksiężyc. Mowa tutaj oczywiście o starożytnej Mezopotamii, która bardzo często jest określana przez historyków, mianem kolebki cywilizacji. Skąd takie określenie? Otóż stąd, że w starożytnej Mezopotamii używano wiedzy i technologii, które nie były spotykanie nigdzie indziej oraz nigdy wcześniej. To właśnie kulturze Mezopotamii zawdzięczamy podstawy rolnictwa, astronomii, matematyki, czy właśnie bankowości. To niesamowite, że nasza cywilizacja, od tak długiego czasu, nie zmieniła podstaw i fundamentów, które pozostają nadal takie, jak kilka tysięcy lat temu.

Rozwój handlu.

Kiedy ludzie osiedlili się w jednym miejscu i poznali niebywałe korzyści z uprawy ziemi, zaczęli też zastanawiać się, w jaki sposób można zmienić handel wymienny w inną formę transakcji. Dzięki tym rozmyślaniom powstała nowa forma rozliczania się, dzięki której nastąpiła istna rewolucja całego społeczeństwa. Powstanie rozliczenia w zbożu i srebrze w znacznej mierze poprawiło przepływ towarów i łatwość z jaką można było te towary od teraz nabywać. Handel wymienny polegał na tym, że wymienialiśmy coś czego mieliśmy nadto, na to czego aktualnie potrzebowaliśmy. Wszystko szło pięknie dopóki, druga strona transakcji chciała tego czego my, posiadaliśmy ponad stan. Jeśli nie mieliśmy pożądanego produktu, to zazwyczaj transakcja nie dochodziła do skutku. Dzięki wprowadzeniu rozliczeniu w zbożu i srebrze, nie trzeba było już dysponować pożądanymi towarami i liczyć na to, że akurat ktoś będzie chciał to, co posiadamy. Taki prymitywny substytut pieniądza, pozwolił na kupowanie tego, czego w danym momencie się potrzebowało najbardziej. Usprawnił on przepływ i dostawy towarów. Dzięki tej formie rozliczenia, gospodarka ruszyła pełną parą.

Problemy natury finansowej.

Skoro powstał rozwinięty system rozliczeń, to logicznym jest, że każdy chciał posiadać jak najwięcej majątku (jak widać, mało zmieniło się przez ostatnie kilka tysięcy lat.), dlatego też bardzo szybko ludzie zamożni zorientowali się, że na swoim bogactwie, mogą zarobić jeszcze więcej. Dlatego też w szybkim tempie zaczęły pojawiać się działalności oferujące pożyczki. Skąd to wiemy? Ponieważ w słynnym Kodeksie Hammurabiego znajdują się zapisy, które otwarcie regulują zasady, na jakich obywatele mogą pożyczać od siebie zboże, srebro i inne formy dóbr materialnych.
Mezopotamskie prawo rozróżniało dwie formy pożyczek, to jest bubullum i tadmincjtum.
Pożyczki bubullum były pożyczkami oprocentowanymi. Procenty w bubullum były bardzo wysokie. Według zapisków kodeksu, było to aż 33, 3 procent, jeśli pożyczaliśmy sumę w zbożu, oraz 36, 6 procent, jeśli pożyczało się daną sumę w zbożu. Pożyczki tadmincjtum były zaś pożyczkami nie oprocentowanymi.

Pierwsze formy umów pisemnych.

Umowa pisemna, to pierwsze co przychodzi nam dzisiaj do głowy, jeśli pomyślimy o umowie. Spisanie wszystkiego na papierze, sprawia, że wszystko nabiera poważniejszych barw. Podpisywanie umów i dokumentów, jest dzisiaj nadal jedną z najważniejszych form potwierdzania umów i zobowiązań. Pierwsze umowy powstawały właśnie w starożytnej Mezopotamii. Za rozwój umów pisanych odpowiedzialny był Kodeks Hammurabiego, który wymagał, żeby umowie, zawierane były w formie pisemnej. Każda strona spisywała umowę na glinianej tabliczce pismem klinowym. Kiedy zapis odpowiadał każdej ze stron, suszono tabliczki na słońcu, żeby utrwalić to, co na nich napisano. Co ciekawe zmiany można było nanieść na umowę w każdej chwili, wystarczyło jedynie zwilżyć tabliczkę i nanieść zmiany. Oczywiście i w tym przypadku, to w jaki sposób i kiedy można to robić, nakazywał Kodeks.
Sytuacjami w jakich było to możliwe, były na przykład klęski żywiołowe. Prawo w Kodeksie Hammurabiego bardzo mocno sprzyjało dłużnikowi, który z powodów losowych nie był w stanie na czas spłacić swojego zadłużenia.
Kodeks Hammurabiego mówił w takiej sytuacji następująco:

Jeśli obywatelowi, na którym dług ciąży, pole jego bóg Adad zalał lub powódź uniosła, albo też z braku wody zboże na polu nie wyrosło, w roku tym zboża wierzycielowi swemu nie zwróci, tabliczkę swą zwilży i procentów za rok ten nie da.

Jak widać prawo bardzo mocno stało za dłużnikiem. Dlatego też pożyczano często i pożyczano dużo.
Wiele z tego co uchwalili starożytni w bardzo mocny sposób zostało w naszej kulturze i cywilizacji. Dzisiejsze formy pożyczek i kredytów, są tak naprawdę rozwinięciem myśli starożytnych, którzy postawili fundament pod naszą cywilizacją.
Dlatego też tak istotne jest, by pamiętać skąd tak naprawdę to wszystko się wzięło.
Dziś, kiedy zaciąga się kredyt, czy chwilówkę, to zdecydowanie nie myśli się, że początki takich praktyk sięgają tysiące lat wstecz i wiele lat temu ludzie mieli bardzo podobne problemy i rozterki. Różni nas tak naprawdę tylko to, w jakim czasie żyjemy i jaką technologią dysponujemy. Człowiek sam w sobie, jest taki sam, jak te kilka tysięcy lat temu na bliskim wschodzie. Lubimy pożyczać, żyć ponad stan, często wpadać z tego powodu w niemałe tarapaty. Jednakże wygląda na to, że takie zachowanie, jest po prostu wpisane w genotyp człowieka i nie sądzę, żeby kiedykolwiek zmieniło się coś na tej płaszczyźnie. Natura i geny działają zbyt silnie, żeby przezwyciężyć logikę i rozum.
Dlatego właśnie kredyty i pożyczki cieszą się dzisiaj tak dużym zainteresowaniem. Tak naprawdę pod względem ludzkości nie jest to nic nowego, ani innowacyjnego. To wszystko już było i to w wielu różnych formach, a ta dzisiejsza, jest po prostu jedną z wielu.